ANSİAD’DA VERGİ GÜNDEMİ: "DENETİMDE YAPAY ZEKA VE RİSK ODAKLI YENİ DÖNEM"
ANSİAD 2. Kahvaltılı Toplantısı,
“Vergi Denetiminde Yeni Dönem ve Dijital Uygulamalar” konu başlığıyla Akra
Hotel’de gerçekleştirildi. ANSİAD Yönetim Kurulu Başkanı Ercan Özbek’in açılışını
yaptığı toplantının konuğu, T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim
Kurulu (VDK) Antalya Denetim Daire Başkanı Emre Gök oldu. Toplantıda, vergi
denetiminde devreye alınan çağdaş teknikler, yapay zeka destekli analizler ve
mükellef odaklı yeni yaklaşımlar detaylıca ele alındı.
Özbek: "İş
Dünyasının Ajandası Yoğun”
Toplantının açılış
konuşmasını yapan ANSİAD Başkanı Ercan Özbek, derneğin önümüzdeki dönem
projelerine dair önemli duyurularda bulundu. 21 Mayıs’ta gerçekleşecek “14.
Bahara Merhaba Bulışması” ve 9 Haziran’da düzenlenecek "ANSİAD Yapay Zeka
Zirvesi" müjdelerini paylaşan Özbek, iş dünyasını yakından ilgilendiren
vergi denetimi konusunun önemine dikkat çekerek; "Bugün çok kıymetli bir
konu başlığında, Antalya Vergi Denetleme Kurumu Başkanı Sayın Emre Gök’ü
ağırlıyoruz. Vergi denetiminde dijitalleşme ve yeni uygulamalar, üyelerimizin
şeffaf ve sürdürülebilir bir ticari hayat sürdürmeleri açısından kritik bir
noktada duruyor. Böylesine önemli bir konuda bizleri bilgilendirdiği için
kendilerine teşekkür ediyorum." ifadelerini kullandı. Başkan Özbek, konuşmasının
ardından vergi mevzuatındaki dijital dönüşümü anlatmak üzere sözü Emre Gök’e
bıraktı.
Gök: “Denetimde 4
Yıldaki Büyük Dönüşüm”
Antalya Denetim Daire
Başkanı Emre Gök, vergi denetiminde 2022 yılından bu yana geçen süreçte yapısal
ve teknolojik bir devrim yaşandığını vurguladı. Vergi Denetim Kurulu’nun 9 ilde
örgütlenmiş merkezi yapısını ve Antalya başkanlığının 6 ili kapsayan geniş
koordinasyon yetkisini anlatan Gök;
"2022'den bu yana
geçen 4 sene içerisinde o gün anlattıklarımızla bugün yaptıklarımız arasında
gerçekten büyük farklar var. Şu an asli görevimiz olan vergi incelemelerinin
yanı sıra, MASAK kapsamında suç gelirlerinin aklanmasıyla mücadeleden mevzuat
geliştirmeye kadar geniş bir yelpazede çalışıyoruz. Bizim en önemli misyonumuz,
çağdaş denetim tekniklerini kullanarak 'risk odaklı' incelemeler yapmaktır."
dedi. Gök, her mükellefi incelemek yerine teknolojiyi kullanarak doğru risk
analizleri yapmayı hedeflediklerini belirtti.
Gök: “Vergiye Uyum
Piramidi ve "Gönüllü Uyum" Stratejisi”
Denetimdeki yeni yaklaşımın temelini "Vergiye Uyum Piramidi"nin oluşturduğunu belirten Emre Gök, mükellefleri davranışlarına göre dört sınıfa ayırdıklarını açıkladı. Dijitalleşmenin bu sınıflandırmadaki rolünü vurgulayan Gök, şu değerlendirmelerde bulundu: "Amacımız her mükellefi ceza yaptırımıyla karşı karşıya bırakmak değil, gönüllü uyumu artırmaktır. Piramidin tabanındaki mükelleflerimize rehberlik ederek onları kayıtlı ekonomiye yönlendiriyoruz. Ancak en üst basamakta yer alan, kasıtlı olarak sistemi bozan ve vergi kaçıran yapılarla ise adli makamlarla organize bir şekilde en sert yöntemlerle mücadele ediyoruz. Çağdaş denetimden kastımız, sürece teknolojiyi, yapay zekayı ve büyük veri analizini dahil etmektir." Emre Gök, vergi incelemesinin bir "erken uyarı mekanizması" haline gelmesini hedeflediklerini belirterek, "Önleyici denetim" çalışmaları sayesinde mükelleflerin beyanname vermeden önce hata yapmalarının önüne geçmeyi amaçladıklarını sözlerine ekledi.
Gök: “Bir Müfettiş
Anlatsın": Kapalı Kapılar Ardından Sahaya”
Denetim birimlerinin
geleneksel olarak "kapalı kapılar ardında" kalmayı tercih eden
yapısının artık değiştiğini belirten Emre Gök, ANSİAD üyelerine "Bir
Müfettiş Anlatsın" projesini . İş dünyasıyla istişare etmeyi ve geri
bildirim almayı önemsediklerini ifade eden Gök; "Bugüne kadar denetim
birimi olduğumuz için mükelleflerimizle temas etmeyi çok arzu etmeyen bir
yapıya sahiptik. Ancak bunun doğru olmadığını gördük. Artık uzman
müfettişlerimizle; odalar, sivil toplum kuruluşları ve üniversitelerden gelen
talepler doğrultusunda eğitimler veriyoruz. Güncel bir mevzuat yayınlandığında
ya da bir uygulama netleşmediğinde bizden talep edin, işin uzmanı tarafından
bilgilendirme desteği verelim," diyerek projenin kapılarının iş dünyasına
sonuna kadar açık olduğunu vurguladı.
Gök: “Dijital Takipte
"Kırmızı Bayrak" Dönemi”
Sunumun en dikkat
çekici bölümlerinden biri, yapay zeka destekli videolarla desteklenen
"Beyanname Gözetim Programı" ve "Kurgan" (Sahte Belge
Analiz Sistemi) sunumları oldu. Dijital verinin artık anlamlı bir güce
dönüştüğünü belirten Gök, 2025 yılı hedeflerini şu çarpıcı rakamlarla paylaştı:
“10 Milyar Satır Veri: 3,5 milyondan fazla mükellefin tüm banka hareketleri
dijital radar altında. Yapay Zeka Analizi: Maaş ve kredi gibi ticari olmayan
50’den fazla işlem ayıklanarak sadece "saf ticari riskler" süzülüyor.
32 Milyar TL Genişleme: Sadece geçen yıl yapılan "nazik uyarılar"
neticesinde 18 bin mükellef beyanını düzelterek vergi tabanını genişletti.”
Emre Gök, sistemin lüks harcamalar ile beyan edilen gelir arasındaki uçurumu
anında fark ettiğini belirterek, "Sistem banka hareketlerinizle beyanlarınız
arasında dağlar kadar fark varsa anında 'kırmızı bayrak' kaldırıyor."
ifadelerini kullandı.
Gök: “Yüksek Gelir Grupları
Mercek Altında”
Şirket kâr dağıtımı
yapmadığı halde lüks yaşam süren ortakların ve kaynağı belirsiz harcamaların
VDK radarına takıldığını belirten Gök; "Hazine ve Maliye Bakanlığımız
tarafından başlatılan 'Yüksek Gelir Grupları Gözetim Programı' ile lüks yaşam
tarzıyla beyan edilen geliri tutmayan 16 bin 300 kişiyi takip ediyoruz.
Amacımız hemen ceza kesmek değil; önce diyalog kurup bir şans vermek. Pişmanlık
hükümlerinden yararlanarak geliri doğru beyan etme yolu açıktır. Ancak bu davet
görmezden gelinirse, didik didik bir inceleme süreci kaçınılmazdır."
uyarısında bulundu. Şirket sahiplerinin "şirket kasasını şahsi cüzdan gibi
görme" alışkanlığının vergisel bir karşılığı olduğunu hatırlatan Gök, kar
payı dağıtımının yasal çerçevede beyan edilmesinin önemine dikkat çekti.
Gök: “Sahte Belgeyle
Mücadelede "Kurgan" Stratejisi”
Türkiye’nin en büyük
sorunlarından biri olan sahte belge (naylon fatura) ile mücadelede strateji
değişikliğine gidildiğini anlatan Emre Gök; "Artık sadece düzenleyicinin
değil, talep edenin de peşindeyiz. 'Kurgan' sistemi ile faturaları anlık analiz
ediyoruz. Eğer aldığınız bir fatura sistemimizde riskli görünüyorsa size 'Bu
işlemin doğruluğunu gözden geçir' diye sinyal gönderiyoruz. Bu uyarıya rağmen
işlemde ısrar eden ve sahte belge kullandığı tespit edilenler için 3 kat vergi
ziyaı cezası ve 3 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası talebiyle süreç
işletilecektir. Sahte belge kullanmak artık çok daha maliyetli bir hale
gelmiştir." sözleriyle sahte belge kullanımının ağır sonuçlarına vurgu
yaptı.
Vergi incelemelerinden
önceki son durak olan "İzaha Davet" müessesesinin mükellefler için
bir fırsat olduğunu belirten Gök, sürecin işleyişine dair bilgilendirmelerde
bulundu. Sistemin tespit ettiği riskler için mükelleflere 30 günlük bir açıklama
süresi tanındığını hatırlatan Gök, makul bir izah yapılması durumunda dosyanın
vergi incelemesine dönüşmeden kapatıldığını vurguladı. Yürütülen tüm süreçlerin
şeffaf ve hesap verebilir olduğunu belirten Daire Başkanı, inceleme
raporlarının en az 10 yıllık deneyime sahip müfettişlerden oluşan komisyonlarca
titizlikle değerlendirildiğini sözlerine ekledi.
Gök: “Yerli ve Milli
Yazılımlarla "Dijital Denetim" Konforu”
Konuşmasının son
bölümünde vergi denetiminde kağıt ve bürokrasi döneminin kapandığını müjdeleyen
Emre Gök, tamamı yerli imkanlarla geliştirilen dijital uygulamaları tanıttı.
Mükelleflerin ofislerinden çıkmadan denetim süreçlerini yönetebileceğini
belirten Gök; Elektronik İnceleme Sistemi: Tebligattan defter teslimine kadar
tüm sürecin dijital ortamda yürümesi, VD-Konferans: Müfettiş ve mükellefin
kapalı devre sistem üzerinden görüntülü görüşebilmesi, Elektronik Dilekçe: Tüm
izah ve bilgi taleplerinin tek bir tıkla idareye ulaştırılması gibi teknolojik
imkanların hem kamu kaynağını koruduğunu hem de iş dünyasına büyük bir konfor
sağladığını vurgulayarak konuşmasını tamamladı.
ANSİAD 2. Kahvaltılı
Toplantısı, üyelerin sorularının yanıtlandığı soru-cevap bölümünün ardından, toplu
fotoğraf çekimi ile sona erdi.
Büşra SEVİLEN
Medya Sorumlusu
E-mail: basin@ansiad.org.tr
Tel: 0242 3120303
Fax: 0242 3215511
GSM: 0533 372 69 76